BMT: 2023-2025-ci illər arasında Qəzzada hər gün 47 qadın və qız öldürülüb

Qadınlar ailə başçısı olmaqdan tutmuş mənzil və torpaq hüquqları ilə bağlı çətinliklərlə üzləşməyə, əsas səhiyyə xidmətlərinə və doğum sağlamlığı xidmətlərinə məhdud çıxışa qədər müharibədən qeyri-mütənasib şəkildə necə təsirlənirlər? BMT Qadınlar Təşkilatının son hesabatı olan "Qəzzada müharibənin qadınlar və qızlar üçün dəyəri"nə görə, 2023-cü ilin oktyabrından 2025-ci ilin dekabrına qədər Qəzzada 38.000-dən çox qadın və qız öldürülüb.

Bu rəqəm Qəzza Səhiyyə Nazirliyinin bildirdiyi ümumi ölüm sayının yarısından çoxunu təşkil edir və eyni dövrdə ölüm sayını təxmin edir. Nazirlik, İsrailin Qəzzada 7 oktyabr 2023-cü ildə HƏMAS-ın rəhbərlik etdiyi qrupların cənubi İsrailə hücumuna cavab olaraq başlatdığı hərbi əməliyyatın başlanğıcından bəri 71.200 ölüm hadisəsi qeydə alıb.

Hesabatda deyilir ki, "Qadınlar, uşaqlar və yaşlılar birlikdə bütün itkilərin yarısından çoxunu təşkil edir".

Həmçinin qeyd olunur ki, dağıntılar altındakı cəsədlərə çatmaqda çətinliklər və səhiyyə və hesabat sistemlərinin çökməsi səbəbindən məlumat verilməməsi kimi faktiki ölüm sayının daha çox olması ehtimal olunur.

Hesabatda həmçinin Qəzzada təxminən 11.000 qadın və qızın ömürlük əlilliklə üzləşdiyi təxmin edilir.

Oktyabr ayında atəşkəs qüvvəyə mindikdən bəri Qəzza zolağında 750-dən çox fələstinli öldürülüb, 2000-dən çox insan yaralanıb.

Atəşkəs razılaşmasının Qəzzaya daha çox humanitar yardımın daxil olmasına imkan verəcəyi gözlənilirdi. Lakin bölgəyə yalnız məhdud yardım çatıb.

Bir çox insan qida və dərman çatışmazlığı ilə üzləşməyə davam edir. Qadınlar həmçinin gigiyena bezləri kimi vacib menstrual gigiyena məhsullarına çıxışda çətinlik çəkirlər.

Qəzzadakı müharibə həmçinin ev təsərrüfatı strukturlarını və qayğı rollarını kökündən dəyişdirib. Bir çox qadın birdən ailələrinin çörək qazananına çevrilib. BMT Qadınlar Təşkilatının məlumatına görə, hazırda Qəzzada 58.600-dən çox ev təsərrüfatını qadınlar idarə edir. Bu, bütün ev təsərrüfatlarının təxminən 14 faizini təşkil edir. 2023-cü ildə bu göstərici 9 faiz olub.

Dünya Bankı, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və Avropa Birliyi tərəfindən birgə hazırlanan Sürətli Zərər və Ehtiyacların Qiymətləndirilməsinə (RDNA) görə, Qəzzanın demək olar ki, bütün əhalisi olan 1,9 milyondan çox fələstinli birdən çox dəfə didərgin düşüb. Əhalinin təxminən 60 faizi evlərini itirib.

RDNA-nın qiymətləndirməsi həmçinin regiondakı xəstəxanaların 50%-dən çoxunun işlək olmadığını və demək olar ki, bütün məktəblərin dağıdıldığını və ya zədələndiyini aşkar edib.

BMT Qadınlar Təşkilatı indi Qəzzada atəşkəsin beynəlxalq hüquqa və insan hüquqlarına tam uyğun şəkildə həyata keçirilməsini, humanitar yardımın dərhal və maneəsiz çatdırılmasını, bərpa və yenidənqurma işlərinin genderə həssas şəkildə aparılmasını tələb edir.