Ərbəin İslam dünyasında dərin mənəvi əhəmiyyətə malik olan mühüm dini mərasimlərdən biridir. Bu gün, xüsusilə şiə məzhəbinin davamçıları üçün İmam Hüseynin (ə) şəhadətindən sonra onun yasını tutmaq, onun ədalət və haqqa olan mübarizəsinə ehtiram göstərmək üçün simvolik və səmimi bir gündür. İmam Hüseyn (ə) və onun ailəsi 680-ci ildə Kərbəla səhrasında Yezidə qarşı ədalət uğrunda apardıqları mübarizə zamanı şəhid olublar. Ərbəin isə bu hadisədən 40 gün sonra keçirilən xatirə günüdür.
Ərbəin nədir?
“Ərbəin” sözü ərəbcədir və “qırx” mənasını verir. İslamda şəhidin vəfatından 40 gün sonra onun yas mərasimi təşkil edilir və bu, xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Ərbəin günü Aşura hadisəsinin 40-cı günüdür. Aşura, Hicri təqvimi ilə Məhərrəm ayının 10-da baş verən Kərbəla faciəsini xatırladır. Ərbəin günü isə bu şəhidliyin və matəmin davamlılığını, yaddaşlarda daim təzə qalmasını təmin edən bir gündür.
Ərbəin ziyarəti İslam dünyasının ən böyük dini yürüşlərindən biridir. İraqda yerləşən Kərbəla şəhəri Ərbəin mərasimlərinin mərkəzidir. Bu gün milyonlarla insan dünyanın müxtəlif ölkələrindən piyada olaraq Kərbəlaya yola düşür. Bu ziyarət yalnız dini deyil, həm də mənəvi, siyasi və sosial baxımdan əhəmiyyətlidir. Ziyarətçilər bu yürüşlə İmam Hüseynin fədakarlığını yad edir, zülmə qarşı mübarizənin rəmzi kimi onun həyat yolunu izləyirlər.
Ərbəin mərasimlərinin əsas mərkəzi İraqın Kərbəla şəhəridir. Bu şəhər Bağdaddan təxminən 100 km cənub-qərbdə yerləşir. Kərbəla İmam Hüseyn və onun qardaşı Abbasın məzarlarının yerləşdiyi müqəddəs məkandır. Ərbəin günü Kərbəla ziyarətgahı milyonlarla zəvvarın axınına şahidlik edir. Şəhərin bu mənəvi yükü, onu müsəlmanların və xüsusən də şiələrin ziyarətgahına çevirib.
Ərbəin yürüşü: Dünyanın ən böyük piyada yürüşü
Ərbəin yürüşü dünyada ən böyük piyada dini yürüş kimi tanınır. Hər il təxminən 20 milyona yaxın zəvvar Kərbəlaya piyada yürüyür. Bu yürüşlər əsasən Nəcəf-Kərbəla istiqamətində olur və zəvvarlar 80-90 kilometr məsafəni piyada qət edirlər. Yol boyu zəvvarlara xidmət göstərmək üçün “məvakeb” adlanan könüllü dayanacaqlar, yəni qida, su, yatacaq və tibbi yardım təklif edən mərkəzlər qurulur.
Ərbəin yalnız dini retual deyil, həm də sülh, ədalət, vəhdət və zülmə qarşı dayanışmanın simvolu kimi qəbul edilir. Bu yürüş insanları irqindən, millətindən və məzhəbindən asılı olmayaraq birləşdirir. Həmçinin bəzi siyasi mesajlar da daşıyır: İmam Hüseynin zülmə qarşı duruşu müasir dövrdə də zülmə qarşı mübarizə üçün ilham mənbəyidir.
Ərbəinlə bağlı İmam Sadiqdən (ə) rəvayət olunan məşhur hədislərdən biri belədir: “Şiələrimiz İmam Hüseynin ziyarətinə 40-cı gün gəlib, onun kədərini və fədakarlığını yad etsinlər.” Ərbəin İslam tarixində ilk dəfə İmam Səccad, Həzrət Zeynəb və sağ qalan Əhli-Beyt üzvlərinin Kərbəlaya qayıtdıqları və İmam Hüseynin qəbrini ziyarət etdikləri gün olaraq da qeyd olunur.
Ərbəin mərasimlərinin müasir dövrdə əhatə dairəsi
Bu gün Ərbəin yalnız İraqla məhdudlaşmır. İran, Azərbaycan, Pakistan, Hindistan, Livan, Suriya və bir çox digər müsəlman ölkələrində də bu gün müxtəlif mərasimlərlə yad olunur. Azərbaycanda da bu münasibətlə matəm məclisləri təşkil olunur, məscidlərdə dualar oxunur və yürüşlər təşkil edilir.
Ərbəin yalnız bir əza mərasimi deyil. Bu, haqqa sədaqətin, zülmə qarşı mübarizənin, mənəvi dirçəlişin və İslam dəyərlərinə bağlılığın simvoludur. Bu gün həm də sülhə çağırış, insan haqlarının müdafiəsi və birliyə dəvətdir.
Ərbəin insanlara yalnız dini deyil, həm də insani dərslər verir. Bu gün dünyadakı bütün haqsızlıqlara qarşı səmavi bir cavabdır. Ərbəin bizə göstərir ki, ədalət, şəhidlik və fədakarlıq kimi dəyərlər nə qədər əzəmətlidir. İmam Hüseynin (ə) mesajı bütün bəşəriyyətə səslənir: “Mən zülmə qarşı durmaq üçün çıxdım.”
İslam dünyası bu gün Ərbəini qeyd edir
Ərbəin İslam dünyasında dərin mənəvi əhəmiyyətə malik olan mühüm dini mərasimlərdən biridir. Bu gün, xüsusilə şiə məzhəbinin davamçıları üçün İmam Hüseynin (ə) şəhadətindən sonra onun yasını tutmaq, onun ədalət və haqqa olan mübarizəsinə ehtiram göstərmək üçün simvolik və səmimi bir gündür. İmam Hüseyn (ə) və onun ailəsi 680-ci ildə Kərbəla səhrasında Yezidə qarşı ədalət uğrunda apardıqları mübarizə zamanı şəhid olublar. Ərbəin isə bu hadisədən 40 gün sonra keçirilən xatirə günüdür.
Ərbəin nədir?
“Ərbəin” sözü ərəbcədir və “qırx” mənasını verir. İslamda şəhidin vəfatından 40 gün sonra onun yas mərasimi təşkil edilir və bu, xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Ərbəin günü Aşura hadisəsinin 40-cı günüdür. Aşura, Hicri təqvimi ilə Məhərrəm ayının 10-da baş verən Kərbəla faciəsini xatırladır. Ərbəin günü isə bu şəhidliyin və matəmin davamlılığını, yaddaşlarda daim təzə qalmasını təmin edən bir gündür.
Ərbəin ziyarəti İslam dünyasının ən böyük dini yürüşlərindən biridir. İraqda yerləşən Kərbəla şəhəri Ərbəin mərasimlərinin mərkəzidir. Bu gün milyonlarla insan dünyanın müxtəlif ölkələrindən piyada olaraq Kərbəlaya yola düşür. Bu ziyarət yalnız dini deyil, həm də mənəvi, siyasi və sosial baxımdan əhəmiyyətlidir. Ziyarətçilər bu yürüşlə İmam Hüseynin fədakarlığını yad edir, zülmə qarşı mübarizənin rəmzi kimi onun həyat yolunu izləyirlər.
Ərbəin mərasimlərinin əsas mərkəzi İraqın Kərbəla şəhəridir. Bu şəhər Bağdaddan təxminən 100 km cənub-qərbdə yerləşir. Kərbəla İmam Hüseyn və onun qardaşı Abbasın məzarlarının yerləşdiyi müqəddəs məkandır. Ərbəin günü Kərbəla ziyarətgahı milyonlarla zəvvarın axınına şahidlik edir. Şəhərin bu mənəvi yükü, onu müsəlmanların və xüsusən də şiələrin ziyarətgahına çevirib.
Ərbəin yürüşü: Dünyanın ən böyük piyada yürüşü
Ərbəin yürüşü dünyada ən böyük piyada dini yürüş kimi tanınır. Hər il təxminən 20 milyona yaxın zəvvar Kərbəlaya piyada yürüyür. Bu yürüşlər əsasən Nəcəf-Kərbəla istiqamətində olur və zəvvarlar 80-90 kilometr məsafəni piyada qət edirlər. Yol boyu zəvvarlara xidmət göstərmək üçün “məvakeb” adlanan könüllü dayanacaqlar, yəni qida, su, yatacaq və tibbi yardım təklif edən mərkəzlər qurulur.
Ərbəin yalnız dini retual deyil, həm də sülh, ədalət, vəhdət və zülmə qarşı dayanışmanın simvolu kimi qəbul edilir. Bu yürüş insanları irqindən, millətindən və məzhəbindən asılı olmayaraq birləşdirir. Həmçinin bəzi siyasi mesajlar da daşıyır: İmam Hüseynin zülmə qarşı duruşu müasir dövrdə də zülmə qarşı mübarizə üçün ilham mənbəyidir.
Ərbəinlə bağlı İmam Sadiqdən (ə) rəvayət olunan məşhur hədislərdən biri belədir: “Şiələrimiz İmam Hüseynin ziyarətinə 40-cı gün gəlib, onun kədərini və fədakarlığını yad etsinlər.” Ərbəin İslam tarixində ilk dəfə İmam Səccad, Həzrət Zeynəb və sağ qalan Əhli-Beyt üzvlərinin Kərbəlaya qayıtdıqları və İmam Hüseynin qəbrini ziyarət etdikləri gün olaraq da qeyd olunur.
Ərbəin mərasimlərinin müasir dövrdə əhatə dairəsi
Bu gün Ərbəin yalnız İraqla məhdudlaşmır. İran, Azərbaycan, Pakistan, Hindistan, Livan, Suriya və bir çox digər müsəlman ölkələrində də bu gün müxtəlif mərasimlərlə yad olunur. Azərbaycanda da bu münasibətlə matəm məclisləri təşkil olunur, məscidlərdə dualar oxunur və yürüşlər təşkil edilir.
Ərbəin yalnız bir əza mərasimi deyil. Bu, haqqa sədaqətin, zülmə qarşı mübarizənin, mənəvi dirçəlişin və İslam dəyərlərinə bağlılığın simvoludur. Bu gün həm də sülhə çağırış, insan haqlarının müdafiəsi və birliyə dəvətdir.
Ərbəin insanlara yalnız dini deyil, həm də insani dərslər verir. Bu gün dünyadakı bütün haqsızlıqlara qarşı səmavi bir cavabdır. Ərbəin bizə göstərir ki, ədalət, şəhidlik və fədakarlıq kimi dəyərlər nə qədər əzəmətlidir. İmam Hüseynin (ə) mesajı bütün bəşəriyyətə səslənir: “Mən zülmə qarşı durmaq üçün çıxdım.”