Beyrutda cavabsız sual: İsrail hücum etsə nə baş verəcək?

Livan hökuməti potensial İsrail hücumu ilə bağlı mövqeyini aydınlaşdırmasa da, Tehran münaqişənin Livan ölçüsünü regional hesablamalarının bir hissəsi kimi görür.

ABŞ, İsrail və İran arasında yenidən münaqişə baş verərsə, Livanın mövqeyi müzakirə olunarkən, ölkə daxilindəki fundamental sual Hizbullahın nə edəcəyi ətrafında deyil, İsrailin Livana hücum edəcəyi təqdirdə müqavimətin necə cavab verəcəyi ətrafında fırlanır.

Prezident Cozef Aun və Baş nazir Nəvaf Salam hətta İsrailin müharibəyə başlama ehtimalını müzakirə etməkdən yayınırlar. Bu mövqe, hücuma qarşı müqavimətin təsdiqlənməsi kimi şərh edilə biləcək bir cavab vermək istəməmələri ilə əlaqələndirilir.

Livan hökumətinin İsrailin işğal olunmuş ərazilərdən çıxmasını təmin etmək üçün hansı strategiyanı həyata keçirəcəyi və ölkənin "azadlıq proqramı"nın nə olacağı sualı cavabsız qalır. Bu arada, İsrail və ABŞ Livanı regional münaqişə və danışıqlar prosesinin bir hissəsi kimi görürlər. Tehran, İsrailin Livandakı müharibəsinə son qoymağı və işğal olunmuş ərazilərdən geri çəkilmə üçün bir cədvəl təklif edir, bu şərtlə ki, İrana qarşı müharibənin bitməsi və blokadanın qaldırılması şərtilə.

Vasitəçilər Livan, İraq və Yəməndəki müttəfiq qüvvələrin yeni bir münaqişədə iştirak edib-etməyəcəyi barədə suala İran rəsmiləri belə cavab veriblər: "İranın özünü müdafiə etmək üçün heç kimə ehtiyacı yoxdur. Lakin, hər hansı bir tərəfin hədəfə alındığını və ya suverenliyinin pozulduğunu hiss etdiyi təqdirdə etdiyi hərəkətlərə görə biz məsuliyyət daşımırıq". Tehran bildirib ki, bu yanaşma yalnız bu üç ölkə ilə məhdudlaşmır, bütün regionu əhatə edir.

İranın bütün cəbhələrdə müharibəyə son qoymaq təklifinin Suriya və Qəzzanı da əhatə etdiyinə dair məlumatlar var, lakin bu çərçivənin təfərrüatları bəlli deyil. ABŞ regionda müharibəyə son qoymağa razı olarsa, bu məqamlar razılaşmanın bir hissəsi hesab edilə bilər.

İsraildə yeni hökumətin formalaşdırılması ilə bağlı danışıqlar zamanı Livan məsələsinin ətraflı müzakirə olunmaması, ölkənin İsrailin gündəliyində olmadığı anlamına gəlmir. İsrail rejiminin əsas narahatlığı, bölgədəki yeni ABŞ administrasiyasının Təl-Əvivə manevr etmək üçün nə dərəcədə imkan verəcəyi ilə bağlıdır.