Fond böhranı ilə bağlı son məlumatlar: Aktivlər vahid bir hovuzda birləşdiriləcəkmi?

Türkiyə Ədliyyə naziri Akın Gürləkin açıqlamasına görə, bazar ertəsi fond böhranı ilə əlaqədar daha 15 şübhəli şəxs saxlanılıb. Qaçaq vəziyyətdə olan 10 şübhəlinin tutulması istiqamətində işlər də davam edir.

Keçən həftə İstanbul Birjasında (Borsa İstanbul) müşahidə olunan kəskin enişlər və kütləvi satış dalğasından sonra daha da dərinləşən fond böhranı ilə bağlı yeni məlumatlar sürətlə ortaya çıxır.

Ədliyyə naziri Akın Gürləkin məlumatına əsasən, bazar ertəsi daha 15 şübhəli şəxs saxlanılıb. Qaçaq vəziyyətdə olan 10 şübhəlinin tutulması istiqamətində işlər də davam edir.

Bundan əlavə, "Pusula Finans Holding", "Pusula Yatırım Menkul Değerler", "Tera Yatırım Menkul Değerler", "Tera Portföy Yönetimi", "Hedef Holding", "Hedef Portföy Yönetimi", "Bulls Yatırım Menkul Değerler", "Bulls Portföy Yönetimi" və "Ufuk Yatırım Yönetim ve Gayrimenkul" şirkətləri ilə əlaqəli rəhbər şəxslərə və vəzifəli şəxslərə məxsus vəsait və aktivlərin hərəkəti dondurulub.

Daha əvvəl müəyyən edilmişdi ki, "Pusula Holding"in İdarə Heyətinin sədri Sərdar Turhanın hesabından İsveçrədəki bir hesaba 15 milyon dollar, "Pusula Portföy Yönetimi A.Ş."-nin İdarə Heyətinin sədri Məhəmməd Yarızın hesabından isə İsveçrədəki başqa bir hesaba 25 milyon avro köçürülüb.

 

Fondların ləğvi üçün müddət uzadıldı

Keçən həftə Kapital Bazarları Şurası (SPK) bazar manipulyasiyasında şübhəli bilinən yeddi şirkətə qarşı tədbir görüb və 131 fondun ləğv edilməsi barədə qərar qəbul edib. Bu qərarın birbaşa olaraq 517 min investora təsir etdiyi təxmin edilir.

SPK daha əvvəl ləğvetmə prosesinin "İş Bankası" və "Ziraat Bankası" tərəfindən üç ay ərzində tamamlanacağını açıqlamışdı. Lakin bazar ertəsi verilən yeni məlumata əsasən, bu müddət altı aya qədər uzadılıb. Müddətin uzadılması, ləğv prosesində olan fondların portfel strukturlarını və mövcud bazar şərtlərini nəzərə alaraq, aktivlərin mümkün olan ən əlverişli şərtlərlə satılmasını təmin etmək məqsədi daşıyır.

Açıqlamada qeyd olunub ki, "altı aylıq müddət ləğv prosesinin mütləq altı ay çəkəcəyi anlamına gəlmir; şəraitdən asılı olaraq proses daha tez yekunlaşa bilər".

Ləğv edilən fondların aktivləri vahid bir hovuzda birləşdiriləcəkmi?

Bundan əlavə, aparıcı maliyyə xəbər agentliyi "Bloomberg" xəbər verib ki, ləğv edilən fondların aktivləri üçün vahid hovuzun yaradılması məsələsi nəzərdən keçirilir.

Məsələdən xəbərdar olan rəsmi şəxsə istinadən yayılan məlumatda bildirilir ki, həmin hovuzu hansı qurumun idarə edəcəyi ilə bağlı müzakirələr davam edir.

Məlumata görə, fond aktivlərinin birləşdirilməsi, fond böhranından sonra vəsaitlərini geri almaq istəyən investorların tələblərinin ödənilməsi prosesini asanlaşdırmaq məqsədi daşıyır.

Bildirilir ki, bu planlar hələ ilkin mərhələdədir və dəyişdirilə bilər.

İddialara görə, hökumət həmçinin "ixtisaslı investor" anlayışını müəyyən edən aktiv həddini artırmağı nəzərdən keçirir. "Bloomberg"ə danışan rəsmi şəxsin sözlərinə görə, hazırkı 10 milyon TL-lik hədd artırıla bilər. Kapital Bazarları Şurası (CMB) sözügedən limiti sonuncu dəfə 2025-ci ilin dekabrında artırmışdı.

Xəzinədarlıq və Maliyyə Nazirliyi, eləcə də CMB məsələ ilə bağlı şərh verməyib.

 

Fondlarla bağlı araşdırmaya səbəb olan sənəd üzə çıxıb

İddia olunur ki, araşdırma İstanbul Baş Prokurorluğunun 19 avqust 2026-cı il tarixində CMB-yə göndərdiyi rəsmi sorğu əsasında başlaya bilər.

Məlumata görə, Prokurorluq "Borsa İstanbul"da ticarət olunan müəyyən səhmlərlə bağlı — fondlar vasitəsilə həyata keçirildiyi ehtimal edilən — qeyri-adi əməliyyatlara dair tapıntıları və iddiaları təqdim edib.

Qurumun, qiymətləri təxminən 100 dəfəyə qədər artdığı iddia edilən müəyyən səhmlərdəki kəskin bahalaşmanın araşdırılmasını və sözügedən əməliyyatlarla bağlı CMB-dən hərtərəfli qiymətləndirmə aparılmasını istədiyi bildirilir.

Eyni zamanda, "Borsa İstanbul"da BIST 100 indeksi həftəyə 0,87% azalma ilə başlayaraq 13 168,54 bənd səviyyəsində açılış edib.

Bununla belə, BIST 100 indeksi bazar ertəsi günü 0,40% artımla 13 337,69 bənd səviyyəsində başa çatdı. Gün ərzində dalğalı bir seyir izləyən indeks, əsasən qlobal bazarlardakı müsbət əhval-ruhiyyə sayəsində yaranan "reaksiya alışları"nın təsiri ilə günü müsbət zonada tamamladı.