İsrail və ABŞ qüvvələri yəhudiliyin ən vacib anım günlərindən biri olan Şabat Zahorda İrana hücum etdilər. Bəs Şabat Zahorun əhəmiyyəti nədir və niyə bu gün hücum üçün seçildi?
İrana hücumun hazırlandığı iddiası uzun müddətdir gündəmdə idi və nəhayət, İsrail ordusu şənbə səhəri hərəkətə keçdi.
İsrail müdafiə naziri İsrael Katz "qabaqlayıcı zərbə" endirdiklərini açıqladı.
Bu açıqlamadan sonra ABŞ prezidenti Donald Tramp video çıxışda Amerika ordusunun da İrana qarşı əməliyyat başlatdığını elan etdi.
ABŞ və İsraildən bir-birinin ardınca açıqlamalar gəlsə də, İranın cavab tədbirləri təxirə salınmadı.
Hücumun başladığı 28 fevral şənbə günü əslində yəhudilər üçün dini baxımdan olduqca əhəmiyyətlidir.
"Amaleqliləri xatırlayın"
Bu gün, 28 fevral 2026-cı il, yəhudi təqviminə görə Şabbat Zahordur. Purimdən dərhal əvvəlki şənbə gününə təsadüf edən bu gündə sinaqoqlarda toplaşan yəhudilər Əhdi-Ətiqdəki Qanunun Təkrarı kitabından xüsusi bir hissə oxudular.
Yəhudilərin hazırladığı kitabın bu hissəsində güya Allah israillilərə Misirdən çıxdıqları zaman Amaleqlilərin onlara arxadan hücum edib zəif və yorğunları hədəf aldıqları şeyi "unutmamağı" əmr edir.
Qəddarlıq saçan Qanunun Təkrarı 25:19-da deyilir: "Siz Amaleqlilərin xatirəsini göylərin altından siləcəksiniz. Bunu unutmayın!"
Bundan əlavə, Əhdi-Ətiqdəki saxta Şamuel kitabındakı bir ayədə deyilir: "İndi gedin və amaleqlilərə hücum edin. Onlara məxsus olan hər şeyi məhv edin; heç nəyi əsirgəməyin. Kişiləri və qadınları, uşaqları və böyükləri, öküzləri, qoyunları, dəvələri və eşşəkləri - hamısını öldürün."
İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahu və fundamentalist elementləri özündə birləşdirən ifrat sağçı hökuməti Əhdi-Ətiqdən sitat gətirdiyinə və siyasətdə dini mətnlərdən istifadə etdiyinə görə uzun müddət tənqidlərlə üzləşib.
Qəzza zolağında qadınlar və uşaqlar da daxil olmaqla on minlərlə mülki şəxsin ölümünə səbəb olan hücumlarda iştirak edən İsrail əsgərlərinə ünvanladığı yazılı açıqlamada Netanyahu bildirib: "Misirdən çıxdıqdan sonra amaleqlilərin sizə nə etdiklərini xatırlayın."
Netanyahunun sözləri dünya miqyasında qınağa səbəb oldu və Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsində (ICJ) Cənubi Afrikanın İsrailə qarşı soyqırımı işində dəlil kimi təqdim edildi.
"Vaxt əhəmiyyətlidirmi?" İsrail hökumətindəki fundamentalist elementləri nəzərə alsaq, əməliyyatın bu tarixdə keçirilməsi ehtimalı çox aşağı görünür.
Yəhudi ənənəsində Purim hekayəsinin canisi Haman bir amalekitdən törəyib. İran bu simvolizm vasitəsilə "dövrümüzün amalekiti" kimi xarakterizə edilməsi əməliyyata sırf hərbi strategiyadan kənarda teoloji və tarixi məna verir.
Tal Şalevin CNN-dəki xəbərində də deyilirdi ki, "ABŞ və İsrailin İrana hücumunun vaxtı yəhudilikdə simvolik əhəmiyyət kəsb edir. Qarşıdan gələn Purim bayramından əvvəl ibadət edənlər Əhdi-Ətiqdən Zahor kimi tanınan xüsusi bir parça oxuyurlar".
İsrailin İrana hücumunun vaxtı əhəmiyyətlidir: Şabat Zahorun əhəmiyyəti nədir?
İsrail və ABŞ qüvvələri yəhudiliyin ən vacib anım günlərindən biri olan Şabat Zahorda İrana hücum etdilər. Bəs Şabat Zahorun əhəmiyyəti nədir və niyə bu gün hücum üçün seçildi?
İrana hücumun hazırlandığı iddiası uzun müddətdir gündəmdə idi və nəhayət, İsrail ordusu şənbə səhəri hərəkətə keçdi.
İsrail müdafiə naziri İsrael Katz "qabaqlayıcı zərbə" endirdiklərini açıqladı.
Bu açıqlamadan sonra ABŞ prezidenti Donald Tramp video çıxışda Amerika ordusunun da İrana qarşı əməliyyat başlatdığını elan etdi.
ABŞ və İsraildən bir-birinin ardınca açıqlamalar gəlsə də, İranın cavab tədbirləri təxirə salınmadı.
Hücumun başladığı 28 fevral şənbə günü əslində yəhudilər üçün dini baxımdan olduqca əhəmiyyətlidir.
"Amaleqliləri xatırlayın"
Bu gün, 28 fevral 2026-cı il, yəhudi təqviminə görə Şabbat Zahordur. Purimdən dərhal əvvəlki şənbə gününə təsadüf edən bu gündə sinaqoqlarda toplaşan yəhudilər Əhdi-Ətiqdəki Qanunun Təkrarı kitabından xüsusi bir hissə oxudular.
Yəhudilərin hazırladığı kitabın bu hissəsində güya Allah israillilərə Misirdən çıxdıqları zaman Amaleqlilərin onlara arxadan hücum edib zəif və yorğunları hədəf aldıqları şeyi "unutmamağı" əmr edir.
Qəddarlıq saçan Qanunun Təkrarı 25:19-da deyilir: "Siz Amaleqlilərin xatirəsini göylərin altından siləcəksiniz. Bunu unutmayın!"
Bundan əlavə, Əhdi-Ətiqdəki saxta Şamuel kitabındakı bir ayədə deyilir: "İndi gedin və amaleqlilərə hücum edin. Onlara məxsus olan hər şeyi məhv edin; heç nəyi əsirgəməyin. Kişiləri və qadınları, uşaqları və böyükləri, öküzləri, qoyunları, dəvələri və eşşəkləri - hamısını öldürün."
İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahu və fundamentalist elementləri özündə birləşdirən ifrat sağçı hökuməti Əhdi-Ətiqdən sitat gətirdiyinə və siyasətdə dini mətnlərdən istifadə etdiyinə görə uzun müddət tənqidlərlə üzləşib.
Qəzza zolağında qadınlar və uşaqlar da daxil olmaqla on minlərlə mülki şəxsin ölümünə səbəb olan hücumlarda iştirak edən İsrail əsgərlərinə ünvanladığı yazılı açıqlamada Netanyahu bildirib: "Misirdən çıxdıqdan sonra amaleqlilərin sizə nə etdiklərini xatırlayın."
Netanyahunun sözləri dünya miqyasında qınağa səbəb oldu və Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsində (ICJ) Cənubi Afrikanın İsrailə qarşı soyqırımı işində dəlil kimi təqdim edildi.
"Vaxt əhəmiyyətlidirmi?" İsrail hökumətindəki fundamentalist elementləri nəzərə alsaq, əməliyyatın bu tarixdə keçirilməsi ehtimalı çox aşağı görünür.
Yəhudi ənənəsində Purim hekayəsinin canisi Haman bir amalekitdən törəyib. İran bu simvolizm vasitəsilə "dövrümüzün amalekiti" kimi xarakterizə edilməsi əməliyyata sırf hərbi strategiyadan kənarda teoloji və tarixi məna verir.
Tal Şalevin CNN-dəki xəbərində də deyilirdi ki, "ABŞ və İsrailin İrana hücumunun vaxtı yəhudilikdə simvolik əhəmiyyət kəsb edir. Qarşıdan gələn Purim bayramından əvvəl ibadət edənlər Əhdi-Ətiqdən Zahor kimi tanınan xüsusi bir parça oxuyurlar".